“Γιατί φεύγει ο νους μου στην προσευχή;”

12
3237
Εκτύπωση Εκτύπωση
1 αστέρι2 αστέρια3 αστέρια4 αστέρια5 αστέρια (καμία αξιολόγηση προς το παρόν)
Loading...

Αγαπώ την προσευχή. Γνωρίζω ότι είναι μεγάλη δυνατότητα να μπορεί να στέκεται ο άνθρωπος ενώπιον του Θεού, να αναφέρει τα  προβλήματά του και να ζητεί βοήθεια· ότι είναι μέγιστη τιμή να μπορεί να συνομιλεί με τον άπειρο και παντοδύναμο Θεό ο μικρός και αδύναμος άνθρωπος· ότι είναι πολύ μεγάλο και αποτελεσματικό όπλο στον αγώνα μας, που χαρίζει παρηγοριά, ελπίδα και ανάπαυση στην κουρασμένη ψυχή μας η προσευχή. Για όλους αυτούς τους λόγους μου αρέσει η προσευχή, θέλω να προσεύχομαι· και να προσεύχομαι σωστά, με καθαρή την ψυχή μου, με πίστη στην καρδιά, με συγκεντρωμένο το νου.

Δυστυχώς όμως τόσο συχνά διαπιστώνω ότι δεν τα καταφέρνω. Δεν μπορώ να συγκεντρώσω το νου, έστω και για λίγη ώρα, στην προσευχή. Κάνω το σταυρό μου και ξεκινώ. Λέω λίγα λόγια και χαίρομαι γι’ αυτό. Άρχισε η συνομιλία μου με τον Θεό. Τι όμορφα που είναι! Πόση χαρά νιώθω, όταν σκέπτομαι ότι μ’ ακούει ο Θεός, ο πανάγαθος Πατέρας, που όλα τα γνωρίζει, όλα τα μπορεί και μόνο το καλό μου θέλει! Σύντομα όμως φεύγει ο νους! Μόλις το καταλάβω, τον συμμαζεύω στην προσευχή. Όμως ξανά σε  λίγο διαπιστώνω ότι βρίσκομαι αλλού και αρχίζω πάλι να προσπαθώ να συγκεντρωθώ στα  λόγια της προσευχής και να μιλήσω στον άγιο Θεό. Δεν περνά λίγη ώρα και κάτι απ’ όσα με απασχολούν έρχεται και πάλι να κερδίσει το νου. Το συνειδητοποιώ σύντομα και διερωτώμαι με λύπη: Τι προσευχή είναι αυτή;

Αχ, αυτός ο νους! Ταχύτατος, ασυγκράτητος! Καλπάζει, φεύγει, μετατίθεται από το ένα στο άλλο, από τη γη στον ουρανό, από την Αμερική στην Αυστραλία, από τον ήλιο μας μέχρι την άκρη του σύμπαντος, από το παρόν στο μέλλον, και με την ίση ευκολία στο παρελθόν, στα  χρόνια του Χριστού, και από εκεί ακόμη πιο πίσω, μέχρι την αρχή της δημιουργίας. Και όλα αυτά  περνούν μπροστά  μου πολύ γρήγορα και μετακινούμαι από το ένα στο άλλο σε  μια μόνο στιγμή. Όσο ν’ ανοιγοκλείσω τα μάτια μου καλύπτω τεράστιες αποστάσεις στο χώρο και στο χρόνο, στα παλιά και στα σύγχρονα, στα πλησιέστερα και στα πιο μακρινά. Με το νου. Το ταχύτερο μέσο μεταφοράς! Πώς να τον συμμαζέψεις, να τον συγκρατήσεις; Πώς να δαμάσεις τον ατίθασο νου;

Και το χειρότερο είναι ότι δεν κινείται μόνο ταχύτατα ο νους. Κινείται και επικίνδυνα, πάει και εκεί που δεν πρέπει, εκεί που κινδυνεύει η καθαρότητά του, εκεί όπου είναι η αμαρτία! Και αυτό μπορεί να το κάνει και στις πιο ιερές ώρες, και στον πιο άγιο τόπο. Να βρίσκεσαι στην ιερότατη ώρα της θείας Λειτουργίας, μέσα στον άγιο τόπο του ναού, και να σκέφτεσαι αυτά που δεν πρέπει! Να πνίγεται ο νους από σκέψεις μνησικακίας, εκδικητικότητος, κενοδοξίας, φιλοπρωτίας, σαρκικότητος και κάθε άλλης βρωμερής αμαρτίας! Είναι, όπως λένε οι άγιοι Πατέρες, «ταχυπετές όρνεον καί αναιδέστατον», κινείται γρήγορα και πηγαίνει αναιδώς και εκεί που δεν είναι επιτρεπτό. Είναι ένα βρώμικο χασαπόσκυλο, «φιλομάκελλος κύων καί φιλόβρωμος».

Έχει ο νους μας την τάση να κινείται στα χαμηλά, σ’ αυτά που δεν μας ταιριάζουν, στα αμαρτωλά. «Ἔγκειται ἡ διάνοια τοῦ ἀνθρώπου ἐπιμελῶς ἐπὶ τὰ πονηρὰ ἐκ νεότητος αὐτοῦ», λέγει ο Θεός (Γεν. η’ 21). «Ἔγκειται», στρέφεται η διάνοια του ανθρώπου «ἐπὶ τὰ πονηρὰ», μάλιστα «ἐπιμελῶς», και έπιπλέον «ἐκ νεότητος αὐτοῦ». Με την πτώση του ανθρώπου στην αμαρτία διεστράφη το εσωτερικό του. Γι’ αυτό και χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια πηγαίνει ο νους μας στα αμαρτωλά, ενώ με πολύ κόπο μπορεί κανείς να τον οδηγήσει στα ανώτερα και πνευματικά. Κάτι χάλασε μέσα μας και αναπτύχθηκε στην ψυχή μας η ροπή προς το κακό. Αυτή η ροπή είναι που επηρεάζει συχνά και σκοτίζει το νου. Γι’ αυτό και δεν αντέχει ο νους πολύ στην προσευχή και φεύγει.

Υπάρχει όμως και κάποια άλλη αιτία αυτού του κακού. Είναι ο πονηρός δαίμων, ο διάβολος. Αυτός είναι τελείως σκοτισμένο πνεύμα, ανεπανόρθωτα διεστραμμένος, σκέπτεται μόνο το κακό, δεν μπορεί να σκεφθεί το αγαθό. Και η κακία του τον ωθεί να πολεμεί τον άνθρωπο για να τον παρασύρει στο κακό. Γι’ αυτό και πολλές φορές οι σκέψεις οι αμαρτωλές και η διάσπαση του νου στην προσευχή έρχεται ως αποτέλεσμα δικών του επιθέσεων. «Ἐχθροῦ προσβολαῖς τοῦ δυσμενοῦς» μετακινείται ο νους από το αγαθό κι πέφτει σε  ποικίλους λογισμούς που το μολύνουν, που τον αποσπούν από τη προσευχή και δεν τον αφήνουν ν’ ανεβεί ελεύθερος στον Θεό. Μάλιστα μπορεί κάποτε ο διάβολος να φέρει και καλές σκέψεις την ώρα της προσευχής, προκειμένου να μας αποσπάσει την προσοχή. Γιατί η προσευχή τον καίει και δεν αντέχει τη δύναμή της. Προκειμένου λοιπόν να σταματήσει η προσευχή, μπορεί να χρησιμοποιήσει και καλούς λογισμούς. Κα αφού μ’ αυτό τον τρόπο πάρει τον νου από την προσευχή, στη συνέχεια θα επιχειρήσει και με κατά μέτωπον επίθεση με πονηρούς λογισμούς, να κάνει τη ζημιά.

Πώς λοιπόν θα αντιμετωπισθεί η κατάσταση αυτή της αδύναμης ψυχής μας; Πώς πρέπει να ενεργήσουμε ώστε να ανεβάσουμε την ποιότητα της προσευχής, ώστε η συνομιλία μας με τον Θεό να γίνεται χωρίς παρεμβολές, να μην καταντά μία ψυχρή, ράθυμη και τυπική εκπλήρωση ενός βασικού θρησκευτικού καθήκοντος; Πώς η προσευχή μας θα γίνεται «μετ’ ἐκτενείας, μετά ὀδυνωμένης ψυχῆς, μετά συντεταμένης διανοίας», δηλαδή με επίμονη και εκτενή προσπάθεια, με ψυχή που πονάει, με τη διάνοια σταθερή και με έντονο αγώνα προσηλωμένη; «Αὕτη ἐστίν ἡ πρός τόν οὐρανόν ἀναβαίνουσα» προσευχή, λέγει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος.

Περιοδικό “Ο Σωτήρ”, αριθ. 1986

12 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Έλεγε ο μακαριστός και γνωστός σε όλους μας π.Παϊσιος, όταν η κατάσταση της υγείας του είχε επιδεινωθεί αρκετά ώστε μην μπορεί να γονατίζει και να προσεύχεται, “αν δεν μπορώ να προσεύχομαι δεν έχει νόημα να ζω”. Είχε ταυτίσει δηλαδή τη ζωή όχι με την αναπνοή, αλλά με την προσευχή.
    Αφού, λοιπόν η προσευχή είναι η ζωή μας, πρέπει να της δώσουμε το θρόνο που της αξίζει, την αγάπη που της ταιριάζει, τη θυσία που της αναλογεί, το είναι μας ολόκληρο. Σ΄αυτήν την τιτάνια προσπάθεια μπορεί να συνδράμει αποφασιστικά και η ευχή. Μου έλεγε κάποτε μία οσία μορφή που γνώρισα στο Άγιο Όρος, ότι οι μεγάλες προσευχές εξαιτίας του χαμηλού πνευματικού μας επιπέδου, πολλές φορές μας σκορπίζουν το νου. Μου ανέφερε δε χαρακτηριστικά τον 103ο που μιλάει για θάλασσες, πλοία ζώα και ο νους μπορεί να περιπλανηθεί μαζί τους. Αντίθετα η ευχή ενδείκνυται και για τους αρχάριους καθώς συγκεντρώνει πιο εύκολα το νου. Ο αγ. Γρηγόριος ο Παλαμάς τονίζει ότι οι νέοι πρέπει να την διδάσκονται από το σχολείο. Και ο γέροντας Χαράλαμπος ο Διονυσιάτης σημειώνει ότι πρώτα ξεκινάει κανείς από την ευχή και ύστερα όταν φτάσει σε ένα επίπεδο, μπορεί να χρησιμοποιεί και τις άλλες προσευχές τις οποίες μόνο τότε θα μπορεί να τις κατανοεί σε όλη την έκταση και το μεγαλείο τους.

    • Ετσι ειναι Ζωτικε ευχομαι η Θεια Xαρη να μαs ενισχυει για να μπορεσουμε να γινουμε ασυρματιστεs οπωs ελεγε και ο παππουληs.

      • Αγαπητέ “σεραφειμ ρωσσε” εύχομαι να ξεκολλήσουμε από τη μιζέρια μας, να αποβάλλουμε τον ωχαδελφισμό μας, να αποτινάξουμε τον ευδαιμονισμό και να απεκδυθούμε την φθοροποιό ραστώνη, ώστε να αγγίξουμε τις 3 πολύτιμες λέξεις του παππούλη, αρχοντιά, λεβεντιά και φιλότιμο!

  2. Παιδιά μην στεναχωριέστε ,όταν ξεκινάτε την προσευχή σας και ξεφεύγει ο νους σας σε πονηρούς λογισμούς η αλλά θέματα, να λέτε κατευθείαν με όλη τη δύναμη σας την ευχή και να επικαλείστε την Παναγία να σας αναφερ5ω δυο ζωντανά παραδείγματα. Ένας μονάχος όταν έκανε προσευχή βασανιζόταν από πονηρούς λογισμούς και πήγε στην εκκλησια. Εκει άρχισε να παρακαλάει τον άγιο Θεό να τον λυτρώσει. Σε κάποια στιγμή του εμφανίζεται ο βρομερός πονηρός και του ειπείν ψάλλεις όσα τροπάρια θέλεις αλλά να μην λες την ευχή γιατί με καίει. Δεύτερο παράδειγμα, άλλος μονάχος πάλι βασανιζόταν από λογισμούς και παρακαλούσε την Παναγιά τον απαλλάξει. Τότε του εμφανίζεται η Παναγία και του λέει τα εξύφανα με επικαλείστε συνεχεία και εγώ θα έρχομαι, θέλω να με φωνάζετε και εγώ θα έρχομαι συνεχεία. Κουράγιο παιδιά και δυναμωθώ βασανιστούμε σε αυτήν την πρόσχαρη ζωή 50-60-70 χρόνια ,αλλά θα κερδίσουμε την αιωνιότητα και την απέραντη ευτυχία, διπλά σε αυτόν που αγαπήσαμε πιο πολύ στο Χριστό.
    καλή δύναμη!!!
    Τέλος και το άγιο Θεο δόξα

  3. εγω το καταλαβα αυτο οτι φταιει ο νους δηλαδη,πρωτα προσπαθουσα να κρατησω την γλωσσα και το στομα κλειστο αλλα καταλαβα τωρα οτι το στομα πρεπει να λεει την αληθεια και να μην μενει κλειστο ,αυτο που με ενοχλουσε ηταν ο νουσ.ετσι ΕΣΒΗΣΑ ΤΟΝ ΝΟΥ ΜΟΥ,λεω συνεχεια την αληθεια αφου πρωτα σβησω τον νου (αυτο γινεται αν κλεισεισ τα ματια και τα αυτια =που ειναι το ιδιο πραγμα με το παραπανω) ο νουσ =λογικη ακομα και αυτη μπορει να σε διασπασει απο την προσευχη που λεει το στομα.ειχα κ εχω πολλεσ προσβολεσ .η αληθεια για μενα ειναι αυτη οτι μεσα σε καθε ανθρωπο ειναι ο χριστος

    • Νομίζω ότι είσαι μπερδεμένη, αγαπητή μου. Το νου τους το σβήνουν οι γιόγκι, όχι οι χριστιανοί. Η δική μας λατρεία είναι λογική. Τι αξία έχει να λέει το στόμα μια προσευχή που δεν την ακολουθεί ο νους; Σαν το AUM των ινδουιστών δηλαδή; Και τι εννοείς ότι “μέσα σε κάθε άνθρωπο είναι ο χριστός”; Τι είμαστε Avatara;

      • Ζειδορε δεν ειπα να σβησεις το νου ,αλλά να μην του δινεις χςρο και χρονο για να σε αποσπασει.Διλαδι όταν προσευχομαστε πρεπει να ειμασδτε συγκεντρωμρνη μονο δτο θεο ,αν σκεφτομασστε λαθος πραγματα η ακομα και ακκαταληλατοτε σημαινει οτι δινουμε χςρο στον πονηρο να μας ενοχλησει.Συγκεντρςση λοιπον τοθυ νου μνονο στην προσευχη.ΟΑΓΙΟς ΜΑΡΚΟς Ο ΕΥΓΕΝΙΚΟΣ ΛΕΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΕΧΟΥΜΕ ΤΟΥς ΛΟΓΙΣΜΟΥΣ ΚΑΙ ΑΝ ΕΙΝΑΙ ΑΚΚΑΤΑΛΛΗΛΟΙ ΝΑ ΤΟΥΣ ΔΙςΧΝΟΥΜΕ ΚΑΤΕΥΘΕΙΑΝ

        ΚΑΛΟ ΑΓςΝΑ ΚΑΙ ΚΑΛΟ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ!!!

        ΤΕΛΟΣ ΚΑΙ ΤΥΟ ΥΕΟ ΔΟΞΑ!!

      • φυσικα και μεσα μασ ειναι ο χριστοσ.αυτο εξηγειται με την λογικη αλλα και παλι ενας λογικος ανθρωπος δεν το δεχεται.ειπε πως ειναι η ζωη,ο απ παυλος λεει δεν ζω εγω ζει μεσα μου ο χριστος,απαρνηθειτε τον εαυτο σας,θυσιαστε το σωμα σαςαυτη ειναι η λογικη σας λατρεια,το πνευμα ειναι αυτο που δινει ζωη και αυτο εχει σημασια,η ζωη μας ειναι κρυμμενη μαζι με το χριστο εωσ οτου φανερωθει η δοξα του, τοτε και εμεις μαζι του,μεινεται ενωμενοι μαζι μου και εγω μαζι σας,τα κανουν ολα αυτα σε εσας γιατι δεν με γνωριζουν,μην φρονειται για τον εαυτο σας τοσο πολυ.ολα τα παραπανω βρισκονται στην καινη διαθηκη..αυτοσ ειναι ο ΩΝ ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΕΙ.μετα ματια αυτα τα σαρκικα ,δεν μπορεισ να το δεις.οταν λεω την αληθεια και την εν-νοω τοτε την θυμαμαι και δεν ξεχνιεμαι.η προσευχη ο λογος απο το στομα βγαινει.γρηγορειται και προσευχεσται μην σας νικησει ο πειρασμος.ο νους συμβαδιζει ειναι το αριστερο χερι,{με ολην την καρδια σου με ολη την ψυχη σου με ολον τον νου σου και με ολη την δυναμη σου ,η κυριοτερη εντολη}ο χριστοφορα εξηγησε ΑΚΡΙΒΩΣ αυτο που ηθελα να πω με το νου.ελεγα την προσευχη και την ακουγα και μετα επιανα συζητηση στην αρχη,ηοποια κατεληγε σε ο,τι ασχετο και παραλογο.δεν ειμαι μπερδεμενη ,ημουν μπερδεμενη και μαλιστα κατι χειροτεροαυτη η καταντια μου ομωσ με οδηγησε στο θεο πριν 2 χρονια.ο θεος με βοηθησε εωσ εδω και αυτος μου το αποκαλυψε ομως το επιβεβαιωσα αργοτερα κ απο την ΚΔ.βεβαια λεει πωσ εσεις δεν ξερετε πως να προσευχεστε αλλα λεει αλλου οτι πρεπει να λεμε στους αλλους την αληθεια και αυτο κανω. η λογικη μερικες φορες γινεται εμποδιο στην πιστη. λογικη λοιπον του θεου και οχι του κοσμου τουτου.ο παραδεισοσ για μενα ειναι απο εδω αφου βλεπω παντου τον χριστο.

        ο πορφυριοσ στο βιβλιο του αναφερει τα αρχικα ΞΖ που ειναι στο ρασσο δηλ ξενη ζωη και ο ιωσηφ ο βατοπαιδινος σε ομιλια στο youtube λεει οτι ειμαστε εξαρτωμενοι αρα οχι ανεξαρτητοι και λεει και κατι σημαντικο προσοχη μην κανεται τον συνδυασμο ,με την σκεψη,σας βουταει ο πειρασμος και δεν σας αφηνει,και ο πορφυριος λεει μην πιανεται κουβεντα με τον παλαιο ανθρωπο.ΘΕΛΕΙ περιφρονηση πληρη αδιαφορια με τισ σκεψεις, αλλα οχι και να καταπιεζομαστε να προσευχομαστε ,να γινεται με διαθεση το καθηκον,,,κλειστε ματια και αυτιΑ

  4. Ευχαριστω Ζωτικε για τις παραπομπες του π.Παισιου.
    Πραγματικα χρησιμες σε ενα τοσο ΖΩΤΙΚΟ θεμα…..
    … .
    περιμενω και τις αποψεις και ιδεες και αλλων

  5. Πιστεύω ότι η ειλικρινής μετάνοια
    για τις αμαρτίες μας και το να ζητούμε συγχώρηση και ευλογία από τον Κύριο Ιησού Χριστό (το κομποσχοίνι μας βοηθάει),το να λέμε και να κατανοούμε την προσευχή μας και η πίστη και τήρηση στην μεγάλη εντολή της αγάπης(Καινή Διαθήκη Μάρκ.στιχ.28-34) προς τον Κύριο και προς τον πλησίον(με το να τον συγχωρούμε και να τον αγαπάμε)καθαρίζουν την ψυχή και τον νού και για την προσευχή και για πολλά άλλα.

  6. Σίγουρα Αλεξάνδρα αυτό που γράφεις περί αλληλοπεριχώρησης (σ.σ. αγάπη συγχωρητικότητα ) είναι σημαντικά τα στοιχεία και οι βασικές προϋποθέσεις για ξεκινήσουμε την ιερή προσευχή την οποία και βιώνουμε στο χώρο της καρδιάς μας. Σημαντικό όμως στοιχείο είναι η αργή ανάγνωση των κειμένων των προσευχών: τόσο ώστε ούτε να δυσανασχετούμε, αλλά ούτε και να φεύγει ο νους σε υπερπόντια ταξίδια, απεναντίας να κατανοεί ο νους κάθε λέξη και φράση.

    Το αποτέλεσμα είναι σιγά σιγά στο μυστήριο το ιερό της προσευχής να συμμετέχει και η καρδιά. Εκεί λοιπόν – έλεγε κάποιος Γέρων δίνοντας μια ερμηνεία στο ευαγγελικό χωρίο – που είναι δύο ή τρεις συγκεντρωμένοι στο όνομα του Κυρίου Ιησού Χριστού εκεί θα είναι και ο Κύριος ανάμεσά τους , όπως δηλαδή – συνέχιζε ο Γέρων – είναι συγκεντρωμένος ο νους και η καρδιά στην προσευχή ο Κύριος τα ενώνει με την παρουσία του και η παρουσία του χαρίζει ειρήνη.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ