Χρόνος και δημιουργία

0
324
Εκτύπωση Εκτύπωση
1 αστέρι2 αστέρια3 αστέρια4 αστέρια5 αστέρια (καμία αξιολόγηση προς το παρόν)
Loading...

Η Αγία μας Εκκλησία κατά την 1η Ιανουαρίου εορτάζει δυο μεγάλα και σημαντικά γι΄ αυτή γεγονότα: α) την Περιτομή του Ιησού Χριστού δηλ. την επίσημη ένταξη κάθε αρσενικού παιδιού στην ιουδαϊκή κοινότητα, ένταξη – τελετή που σύμφωνα με το ιουδαϊκού τυπικό λάμβανε χώρα την 8η μέρα μετά τη γέννηση του αρσενικού παιδιού και β) τη μνήμη του Αγίου Βασιλείου αρχιεπισκόπου Καισάρειας της Καππαδοκίας του Μεγάλου. Κατ αυτήν την ημέρα στους χριστιανικούς ναούς ψάλλεται “Επίσημος Δοξολογία” “ἐπὶτῇἐνάρξειτοῦ νέου (πολιτικού) ἔτους“.

Η έναρξη του νέου πολιτικού έτους σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας χρονικής περιόδου. Η δε έναρξη της νέας χρονικής αυτής περιόδου διεγείρει μια απορία για το πότε και από ποιόν δημιουργήθηκε ο χρόνος.

Η δημιουργία του χρόνου θα πρέπει να αναζητηθεί στο πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου της Γενέσεως και κατ΄ επέκταση ολόκληρης της Αγίας Γραφής (Παλαιά και Καινή Διαθήκη), όπου γίνεται λόγος για τη δημιουργία του κόσμου. Σύμφωνα με το Γεν.  1,1 φράση “ὁ Θεὸς ἐνἀρχῇἐποίησεντὸνοὐρανόνκαὶτὴνγὴν“. Στο στίχο αυτό αποκαλύπτεται πως κόσμος και χρόνος δημιουργήθηκαν ταυτόχρονα και ήλθαν από την ανυπαρξία στην ύπαρξη  από τον πάνσοφο, παντοδύναμο και άχρονο Τριαδικό Θεό.

Μέσα σε αυτό, το μικρό σε έκταση, βιβλικό χωρίο (“ἐνἀρχῇἐποίησεν ὁ Θεὸςτὸνοὐρανόνκαὶτὴνγὴν” Γεν. 1,1) καταδεικνύεται περίτρανα το θεμελιώδες τρίπτυχο του βιβλικού κοσμοειδώλου, δηλ. η χρονικότητα (“ένἀρχῇ“), η δημιουργικότητα (“ἐποίησεν“) και η προσωποκεντρικότητα (“ὁ Θεὸς“).

Το “ἐνάρχῇ” αποτελεί σημείο οριακό, δηλ. σημείο από το οποίο ο κόσμος και ο χρόνος, μέσω του θείου προστάγματος, έρχονται από την ανυπαρξία στην ύπαρξη. Σύμφωνα με τον Προκόπιο Γαζαίο η φράση “ἐνἀρχῇ” υποδηλώνει το χρόνο, η δημιουργία του οποίου σηματοδοτεί τη δημιουργία όλων των κτισμάτων γι΄ αυτό και ο χρόνος ως κτίσμα και δημιούργημα προηγείται όλωντων κτισμάτων ακόμα και του κόσμου με ελάχιστη χρονική διαφορά. Ο δε Μέγας Βασίλειος σημειώνει πως πρώτα δημιουργήθηκε ο χρόνος και ακολούθησε η δημιουργία του κόσμου ώστε να μη θεωρηθεί ο κόσμος ως άναρχος και αιώνιος.

Ο υμνογράφος της Ακολουθίας του Εσπερινού της Ινδίκτου, δηλ. της πρώτης του εκκλησιαστικού έτους, θέλοντας να καταδείξει πως ακόμα και ο χρόνος είναι δημιούργημα και υποταγμένος στη βούληση του Θεού αναφέρει: “ὁ πάσηςδημιουργὸςτῆςκτίσεως, ὁ καιροὺςκαὶχρόνουςἐντῇἰδίᾳἐξουσίᾳθέμενος” (ἈπολυτίκιοτῆςἸνδίκτου).

Όπως ο κόσμος έτσι και ο χρόνος εκτός από αρχή έχει και τέλος. Και έχει τέλος επειδή έχει αρχή και έχει αρχή επειδή και αυτός με τη σειρά του αποτελεί “ἐνχρόνῳ” δημιούργημα του μόνου Δημιουργού. Όπως η αρχή του χρόνου συμπίπτει με την αρχή του κόσμου έτσι και το τέλος του χρόνου συμπίπτει με το τέλος του κόσμου. Εν προκειμένω άξιο επισημάνσεως αποτελεί το βιβλίο της Αποκάλυψης του Ιωάννου, το οποίο κάνει λόγο για νέο ουρανό – κόσμο ενώ ο παλαιός έχει ήδη παρέλθει γεγονός που καταδεικνύει το πρόσκαιρο του παρόντος κόσμου και του χρόνου: “εἶδονοὐρανὸνκαινὸνκαὶγῆνκαινήν· ὁ γὰρπρῶτοςοὐρανὸςκαὶ ἡ πρώτηγῆἀπῆλθον” (Αποκ. 21,1).

Ο δε Μέγας Βασίλειος στην ομιλία του στην “Ἐξαήμερο” βεβαιώνει πως οτιδήποτε έχει αρχή, του χρόνου μη εξαιρουμένου, είναι βέβαιο πως θα έχει και τέλος, διότι οτιδήποτε δημιουργείται “ἐνχρόνῷ” είναι σίγουρο πως και “ἐνχρόνῳ” θα λάβει τέλος. Το χρονικό τέλος είναι επακόλουθο της χρονικής αρχής. Το γεγονός αυτό καταδεικνύεται, δηλ. της παρόδου του κόσμου και του χρόνου, τόσο στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο: “ὁ οὐρανὸςκαὶ ἡ γῆπαρελεύσονται, οἱδὲἐμοὶλόγοιοὐμὴπαρελεύσονται” (Μαρκ. 13,31) όσο και στο βιβλίο των Ψαλμών: “ἔργατῶνχειρῶνσούεἰσινοἱοὐρανοί· αὐτοὶἀπολοῦνται, σὺδὲδιαμένεις” (Ψαλμ. 101,26-27).

 

 

 Θεοδώρου Ρόκα, θεολόγου

Πηγή:http://www.pemptousia.gr/2015/01/chronos-ke-dimiourgia/

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ